คู่มือวิธีตั้งค่า MikroTik ร่วมกับ RADIUS Server ทำระบบ WiFi Hotspot หอพักและอพาร์ตเมนต์

ทำความเข้าใจระบบ WiFi Hotspot และ RADIUS Server สำหรับหอพัก

ในยุคปัจจุบัน การให้บริการอินเทอร์เน็ตไร้สาย (WiFi) สำหรับหอพักและอพาร์ตเมนต์ไม่ได้เป็นเพียงแค่บริการเสริม แต่เป็นปัจจัยสำคัญที่ผู้เช่าใช้ตัดสินใจเลือกห้องพัก การบริหารจัดการเครือข่ายที่มีผู้ใช้งานจำนวนมาก จำเป็นต้องมีระบบพิสูจน์ตัวตน (Authentication) และการจัดเก็บข้อมูลจราจรทางคอมพิวเตอร์ (Log) ที่ถูกต้องตามกฎหมาย

อุปกรณ์ MikroTik RouterOS ร่วมกับ RADIUS Server (Remote Authentication Dial-In User Service) จึงเป็นสถาปัตยกรรมเครือข่ายยอดนิยมที่วิศวกรเครือข่ายเลือกใช้ เนื่องจากมีความเสถียร รองรับผู้ใช้งานพร้อมกันได้จำนวนมาก และสามารถแยกส่วนการยืนยันตัวตนออกจากตัว Router ได้อย่างสมบูรณ์

ทำไมต้องแยกการทำงานระหว่าง MikroTik และ RADIUS Server?

• ลดภาระ CPU/RAM บน MikroTik: การให้ MikroTik ทำหน้าที่เป็น Gateway จัดการ Traffic เพียงอย่างเดียว แล้วโยนภาระการตรวจ credential ไปให้ RADIUS Server จะช่วยให้ Router ไม่ค้างเมื่อมีผู้ใช้งานพร้อมกันหลายร้อยคน
• การบริหารจัดการศูนย์กลาง (Centralized Management): หากหอพักมีหลายอาคารหรือหลายสาขา สามารถใช้ RADIUS Server เครื่องเดียวในการควบคุมสิทธิ์เข้าใช้งานได้ทั้งหมด
• จัดเก็บ Log ตาม พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์: RADIUS Server สามารถบันทึก Accounting Log เช่น IP Address, MAC Address, เวลาเข้า-ออก และปริมาณการใช้งานได้อย่างครบถ้วน

สถาปัตยกรรมเครือข่าย (Network Architecture)

ในการออกแบบระบบ WiFi Hotspot สำหรับอพาร์ตเมนต์ MikroTik จะทำหน้าที่เป็น NAS (Network Access Server) คอยดักจับผู้ใช้งานที่ยังไม่ได้ล็อกอิน แล้วแสดงหน้า Captive Portal เมื่อผู้ใช้กรอก Username และ Password ข้อมูลจะถูกส่งไปตรวจสอบความถูกต้องที่ RADIUS Server ผ่านโปรโตคอล UDP พอร์ต 1812 (Authentication) และ 1813 (Accounting)

ขั้นตอนการตั้งค่า MikroTik ร่วมกับ RADIUS Server

ขั้นตอนที่ 1: การตั้งค่า Hotspot Server บน MikroTik

ก่อนจะเชื่อมต่อ RADIUS ต้องทำการสร้าง Hotspot Server บน MikroTik ให้เรียบร้อยก่อน โดยผ่าน WinBox:

• เปิดโปรแกรม WinBox เข้าไปยัง MikroTik Router
• ไปที่เมนู IP > Hotspot
• คลิกที่ปุ่ม Hotspot Setup แล้วเลือก Interface ที่ต้องการทำ Hotspot (เช่น bridge-hotspot หรือ vlan10-guest)
• กำหนด IP Network, IP Pool, Certificate (ถ้ามี) และ DNS Server ตามที่ออกแบบไว้
• กำหนด DNS Name สำหรับหน้า Login เช่น login.siamlogin.com

ขั้นตอนที่ 2: การเชื่อมต่อ MikroTik เข้ากับ RADIUS Server (RADIUS Configuration)

เมื่อมี Hotspot Server แล้ว ให้ทำการเพิ่ม RADIUS Client ใน MikroTik เพื่อให้คุยกับ RADIUS Server ได้:

• ไปที่เมนู RADIUS บน WinBox แล้วกดปุ่ม + (Add)
• ในแถบ General ให้ติ๊กเลือกบริการ hotspot
• ช่อง Address: ใส่ IP Address ของ RADIUS Server (เช่น 192.168.1.200)
• ช่อง Secret: ใส่ Pre-Shared Key ที่ตรงกันกับที่ตั้งค่าไว้ใน RADIUS Server
• ช่อง Authentication Port: ใส่ 1812
• ช่อง Accounting Port: ใส่ 1813
• กด Apply และ OK

ขั้นตอนที่ 3: เปิดใช้งาน RADIUS ใน Server Profiles

เพื่อให้ Hotspot ส่งคำขอยืนยันตัวตนไปยัง RADIUS Server ต้องไปเปิดฟังก์ชันนี้ใน Hotspot Profile:

• ไปที่เมนู IP > Hotspot > แถบ Server Profiles
• ดับเบิ้ลคลิก Profile ที่ใช้งานอยู่ (เช่น hsprof1)
• ไปที่แถบ RADIUS
• ติ๊กถูกที่ช่อง Use RADIUS
• (แนะนำ) ติ๊กถูกที่ MAC Authentication หากต้องการทำระบบจำอุปกรณ์ผู้ใช้งาน
• กด Apply และ OK

ขั้นตอนที่ 4: ตั้งค่า Radius Incoming (Interim Update)

เพื่อให้ RADIUS Server สามารถเตะผู้ใช้งานออกจากระบบ หรือส่งคำสั่ง Kick/Disconnect (CoA - Change of Authorization) ได้ ให้ตั้งค่าดังนี้:

• ไปที่เมนู RADIUS > คลิกปุ่ม Incoming
• ติ๊กถูกที่ช่อง Accept
• กำหนด Port เป็น 3799

ข้อควรระวังในการใช้งานจริงในหอพักและอพาร์ตเมนต์

• ความเสถียรของสายสัญญาณ: การเชื่อมต่อระหว่าง MikroTik กับ RADIUS Server ควรเป็น Network วงเดียวกัน หรือเชื่อมต่อด้วยสาย Fiber Optic / LAN CAT6 เพื่อป้องกันปัญหา Auth Timeout
• การตั้งค่า Interim Update: ควรกำหนดเวลาส่ง Accounting Interim Update ไว้ที่ 5-10 นาที เพื่อไม่ให้ RADIUS Server ทำงานหนักเกินไป แต่ยังคงได้ข้อมูลการใช้งานที่แม่นยำ
• การสำรองข้อมูล (Backup): ควรสำรองฐานข้อมูลของ RADIUS Server และ RouterOS Configuration เป็นประจำ

สรุป

การตั้งค่า MikroTik ร่วมกับ RADIUS Server เป็นโซลูชันมาตรฐานระดับมืออาชีพสำหรับระบบ WiFi Hotspot ในหอพักและอพาร์ตเมนต์ ช่วยให้ผู้ดูแลระบบควบคุมแบนด์วิดท์ ยืนยันตัวตนผู้ใช้ จัดเก็บ Log ได้ตามกฎหมาย และรองรับขยายระบบในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากต้องการคำปรึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับการออกแบบและติดตั้งระบบ Network สำหรับองค์กร ทีมงานวิศวกรจาก SIAM-LOGIN พร้อมให้บริการด้วยมาตรฐานระดับมืออาชีพ